IHRACATCI KIMDIR?

Ihrac edilecek mala gore ilgili ihracat birligine uye olan, gercek usulde vergiye tabii olan gercek ve tuzel kisi tacirler, esnaf ve sanatkar odalarına kayıtlı olup, uretici niteligine sahip esnaf ve sanatkarlar ile joint-venture ve konsorsiyumlardır.

IHRACATTA IZLENECEK PROSEDURLER

Ihrac edilecek Urune – Ihracatın Sekline – Ihracat Yapılacak ulkeye gore farklılasmaktadır.

IHRACAT ÇESITLERI

A. IHRACATIN ŞEKLINE GORE

1. OZELLIK ARZ ETMEYEN IHRACAT

Ihracı yasak ya da bir kurumun iznine baglı olmayan ya da kayda baglı mallar listesi dısında bulunan veya kayda baglı olmaksızın yapılan Ihracat “Ozellik Arz Etmeyen” ihracat sayılır.

Ihracatcı, ihracatı onay ve kayıt icin Ihracatcı Birliklerine bildirir. Dıs Ticaret Mustesarlıgı (DTM), ilgili meslek kurulusları ve bankadan (doviz alım belgesi), Gumruk Beyannamesi ve gerekli diger belgelerle Gumruk Idaresine muracaat ederek ihracat gerceklestirilir. Ihracat bedeli doviz yurda getirilir. Ihracat icin kullanılan ihracat kredisi yurda getirilerek ihracat kapatılır.

2. KREDILI  IHRACAT

Iki ve cok taraflı kredi anlasmaları dısında kalmak kaydıyla, ihracat bedelinin Turk Parası Kıymetini Koruma mevzuatında ongorulen sureler icerisinde yurda getirilmesini ongoren bir satıs seklidir. Kredili ihracat, uluslararası bankacılık usulleri cercevesinde yapılmaktadır. Yetkili bankalar ve ihracatcılar belirlenen suredeki odemeler ile kredi sozlesmesinde yer alan taksitlerin, suresi icerisinde ulkeye getirilerek bir bankaya satılması ile ilgili onlemleri almak zorundadırlar. Kredili ihracat da, ihracat bedelleri satıs sozlesmesinde belirlenen vadeleri izleyen 30 gun icerisinde tahsil edilir.

Ihracatcı malın cinsi, odeme planı ve odeme suresini iceren satıs sozlesmesinin aslı ve tercumesi ile Ihracatcı Birliklerine muracaat eder, Gumruk Idaresi gumruk beyannamesi uzerine “Kredili Ihracat” serhi duserek ihracatın gerceklesmesini saglar.

Fiili ihrac tarihinde baslayan kredili ihrac suresi; Dayanıksız Tuketim Mallarında 2 yıl, diger mallarda 5 yıl olarak belirlenmistir.

3. TRANSIT TICARET

Bir ulkeden satın alınan bir malın, transit olarak veya dogrudan dogruya bir baska ulkeye ihracı soz konusu ise; alıs ve satıs bedelleri arasında fark olmak uzere, mal bedelleri icin transfer yapılarak veya yapılmaksızın satın alınan yabancı menseli veya Turk menseli olup yurt dısına satılmıs (serbest bolgelere yapılan satıslar dahil) malların transit olarak veya dogrudan dogruya, Ithalat ve Ihracat rejimi hukumlerine tabi olmaksızın baska bir ulkeye ya da serbest bolgelere satılmasıdır.

4. KONSINYE IHRACAT

Kesin satısı daha sonra yapılmak uzere dıs alıcılara, komisyonculara, sube ve temsilciliklere mal gonderilmesi seklinde yapılan ihracat bicimidir.

Ihracatcı Gumruk Beyannamesi ile ilgili Ihracatcı Birligi’ne basvurur. Ihracatcı Birligi’nin 90 gun icerisinde kullanılması kaydıyla verilen izinle Gumruk Idaresine basvurulur. Malın kesin satısı sonrası ihracatcı, 30 gun icerisinde kesin satıs faturası ve diger belgelerle durumu ilgili Ihracatcı Birligi’ne ve ihracat bedelinin gelecegi aracı bankaya bildirir.

Malın fiili ihrac tarihinden itibaren 1 yıl icerisinde satılması gerekmektedir. Haklı ve zorunlu nedenlerle izni veren merci tarafından 1 yıla kadar uzatılabilir.

5. GECICI IHRACAT (HARICTE ISLEME REJIMI)

Az veya cok iscilik gormek, izabe edilmek, ambalajlanmak veya diger nedenlerle, mamul, yarı mamul ve hammaddelerin yurtdısına gecici olarak gonderilmesi kapsamında gecici olarak yapılan isleme gecici ihracat denir.

Haricte isleme rejimi, serbest dolasımdaki esyanın, islenmek uzere Turkiye gumruk bolgesinden gecici olarak ucuncu ulkelere gonderilmesi ve bu faaliyetler sonucu elde edilen urunlere tam veya kısmi muafiyet uygulanmak suretiyle yeniden serbest dolasıma girmesidir. Haricte Isleme rejimi kapsamında yapılacak ihracat mal cesidine gore uc farklı yolla gerceklestirilir.

1. Dıs Ticaret Mustesarlıgı (DTM): Hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve ambalaj malzemelerinin daha ileri bir duzeyde islem gormek uzere ucuncu ulkelere gonderilmek istenmesi halinde Haricte Isleme Izin Belgesi verilir.
2. Maden Ihracatcı Birlikleri: Maden cevheri ve konsantrelerinin, izabe edilmek ve islenmek uzere ucuncu ulkelere gonderilmek istenmesi halinde Haricte Isleme Izin Belgesi verilir.
3. Gumruk Mustesarlıgı: Tamirat amaclı garanti hukumleri uyarınca veya bir imalat hatası nedeniyle dısarıya gonderilen esya yerine ithal edilecek urunler icin Haricte Isleme Izin Belgesi verilir. Haricte Isleme Izin belgelerinin suresi 12 ay olup, 1 yıla kadar ek sure verilebilir.

6. BEDELSIZ IHRACAT

Karsılıgında yurda herhangi bir bedel getirilmeksizin yurtdısına mal gonderilmesi bedelsiz ihracattır.

a. Gercek ve tuzel kisiler tarafından goturulen ve gonderilen hediyeler,

b. Miktarı ticari teamullere uygun numuneler ve reklam esyası,

c. Daha once usulune uygun olarak ihrac edilmis malların bedelsiz gonderilmesi ticari orf ve adetlere uygun parcaları, fireleri garantili olarak ihrac edilen malların garanti suresi icerisinde yenilenmesi gereken parcaların ihracatında Ihracatcı Birligi’ne uyelik sartı aranır. a ve b bendinde ongorulen bedelsiz ihracat icin yetkili kurumlar;

• Degeri 10.000 $’dan az ise; Bedelsiz Ihracat Formu doldurularak Gumruk Idareleri ve Posta Gumrukleri aracılıgı ile,
• Degeri 10.000 $’dan fazla ise; uc nusha Bedelsiz Ihracat Formu doldurularak ilgili Ihracatcı Birligi izni ile,
• Degeri 25.000 $’dan fazla ise; Ihracatcı Birligi’nin gorusu ile Dıs Ticaret Mustesarlıgı izni ile

Bedelsiz Ihracat izinlerinin gecerlilik suresi 1 yıldır. 1.000 $’ı gecmeyen malların bedelsiz ihracı Ihracatı Destekleme ve Fiyat Istikrar Fonu (DFIF)’e tabi degildir.

7. BAGLI MUAMELE VEYA TAKAS YOLUYLA YAPILACAK IHRACAT

“Karsılıklı Ticaret” olarak adlandırılan ve kısmen de olsa odemenin para yerine malla yapıldıgı ticaret kapsamında yer alır. Ihrac edilen malın tumune veya bir bolumune karsılık mal alındıgı bir ticaret seklidir. Ihrac veya ithal edilen mal, hizmet veya teknoloji transferi bedelinin kısmen veya tamamen mal, hizmet, teknoloji transferi, veya kısmen doviz ile karsılandıgı bir odeme seklidir.

Ihracatcı baglı muamele taleplerini; (Malın cinsi, standardı, kalitesi, teslim sekli, teslim yeri, birim ithal ve ihrac fiyatları, degeri ve sureyi iceren Baglı Muamele ve Takas Anlasması ile 6 nusha basvuru formu ile) uye olunan ya da baglı bulunan bolgedeki Ihracatcı Birligi’nin izni ile gerceklestirilir. Baglı muamelelerde sure 6 ay olup, 2 yıla kadar uzatılabilmektedir. Ihracat ve Ithalat bedellerine iliskin kapatma aracı bankalarca sonuclandırılır. Iki ulke arasındaki islemler TAKAS; ikiden cok ulke arasında yapılan islemler BAGLI MUAMELE olarak adlandırılır.

8. TICARI KIRALAMA YOLUYLA YAPILAN IHRACAT

Malların bir bedel karsılıgında, belirli bir sure kullanmak uzere gecici olarak yurtdısına cıkarılmasına imkan tanıyan bir ihracat yontemidir.

Ihracatcı, ihracat taleplerini (yurtdısındaki firma, kiralanacak malın cinsi, teknik ozellikleri, miktarı, birim fiyatı, degeri, tutarı, kira suresi, kira bedeli, odenme sekli, teslim yeri bilgilerini kapsayan kira sozlesmesini iceren basvuru formu ile) Dıs Ticaret Mustesarlıgı Ihracat Genel Mudurlugu’ne iletir. Genel Mudurluk ihrac talebini; ilgili Gumruk Idaresi, Kambiyo Mudurlugu ve aracı Bankaya bildirir.

Ticari kiralamaya konu malın yurtdısına kesin satısına iliskin talep, iznin verildigi Dıs Ticaret Mustesarlıgınca sonuclandırılır. Ticari Kiralamaya konu olan malın yurtdısına kesin satısı halinde, satıs bedeli faturanın kesilmesinden itibaren 30 gun icerisinde yurda getirilir.

9. SINIR TICARETI

Komsu ulkelerin sınır yorelerinde karsılıklı olarak zorunlu ihtiyaclarını karsılamak uzere gercek kisiler eliyle yaptıkları ticari islemlerdir.

Sınır bolgelerinde bulunan Valiliklerce gercek kisilere (vergi numarası sahibi) verilen sınır ticareti belgesi sahiplerinin yetkili Il Valiliklerinden, gumruk beyannamesi bazında alacakları izinle ilgili Gumruk Idarelerine muracaat ederler.

10. YURTDISI FUAR VE SERGILERE KATILMA

Yurtdısı fuar ve sergilere katılım duzenleyecek fuar organizatoru firmalar, “Uluslararası Ticari Fuar ve Sergi Organizasyonu Yeterlilik Belgesi Basvuru Formunu” baglı bulundukları odaya onaylatarak, “Yeterlilik Belgesi” veya “Gecici Yeterlilik Belgesi” almak uzere Dıs Ticaret Mustesarlıgı’na basvururlar. DTM-Ihracat Genel Mudurlugu, fuar ve sergi katılımı muracaatları katılım taleplerini Gumruk Idaresine bildirir. Fuara gonderilecek mal ve esyanın “bedelli” veya “bedelsiz” yurt dısına cıkısı icin Gumruk Idarelerinden izin alınır. Fuar ve sergilerin bitisinden 90 gun icinde malların aynen veya satılmaları halinde bedellerinin aynı sure icerisinde yurda getirilmesi gerekmektedir.

B. IHRACAT BEDELLERININ ODENMESI VE ODEME SEKILLERI

1. AKREDITIFLI ODEME

Akreditif; ihrac edilen malların bedellerinin odenmesi konusunda odemenin yapılacagına iliskin bir teminattır.

Bankalar ve ozel finans kurumları, ithalatcılardan akreditif talimatı aldıktan 10 gun icersinde ithal musaadesi duzenler ve buna dayanarak doviz satısı yaparlar. Genel esaslar icerisinde vadeli akreditif acılabilir. Odeme vadesi konsimento veya tasıma senetleri uzerinden serbestce belirlenir. Turk Parası Transfer Belgesi, Doviz Satım Belgesi duzenlemeden veya Doviz Tevdiat Hesabı acıldıgına iliskin kayıt bulunmayan (vadeli akreditif haric) ithal edilmis malların gumrukten cekisine izin verilmez.

1. Ihracatcı ve ithalatcı arasında satısın akreditifli gerceklesecegine iliskin sozlesme yapılır.
2. Ithalatcı amir bankaya ihracatcı lehine kredi acma talimatı verir.
3. Amir banka ihracatcının ulkesindeki muhabir bankaya kredinin acılacagını ihbar ederek teyit ister.
4. Ihracatcının ulkesindeki muhabir banka kredinin acılacagını ihracatcıya bildirir (ihbar eder) ve ihracatın yapılacagını teyit ettirir.
5. Ihracatcı malları yukler.
6. Ihracatcı yukleme belgelerini muhabir bankaya ibraz eder.
7. Banka belgelerin akreditif kosullarına uygunlugunu kabul ettikten sonra odeme yapar. (ciro ya da police soz konusu olabilir)
8. Muhabir banka belgeleri ithalatcı ulkedeki amir bankaya gonderir.
9. Amir banka belgelerin akreditif kosullarına uygunlugunu kontrol edere,
   • Ihracatcı belgeleri amir bankaya gondermisse, dogrudan ihracatcıya ya da muhabir bankaya odeme yapar.
   • Odeme; muhabir bankaya, teyit veren bankaya, ciro ya da policeyi kabul eden bir bankaya odeme yapılabilir.
10. Amir banka belgelerin akreditife uygunlugunu belirledikten sonra, akreditif miktarının odenebilmesi icin belgeler ihracatcıya gonderilir.
11. Ithalatcı nakliyeciye tasıma belgelerini gondererek malı teslim alır.

AKREDITIF CESITLERI:

1. Kabili Rucu Akreditif : Ithalatcı ya da ihracatcı akreditifi tek taraflı olarak iptal edebilirler.
2. Gayri Kabulu Rucu Akreditif: Akreditif, tarafların tumunun onayı ile iptal edilebilmesi durumudur.
3. Teyitli Akreditif: Tarafların yukarıda acıklandıgı sekilde, aralarında yaptıkları sozlesme cercevesinde gerceklestirdikleri ihracat prosedurunu kapsayan bir akreditif cesididir.

2. PESIN ODEME

Ithalatcının mal bedelini, konsimento, emtia senedi gibi bir belge olmaksızın malın ihracından once ihracatcıya odenmesidir.

1. Ithal edilecek mal bedeli, ithalatı tarafından kendi ulusal parası cinsinden ulkesindeki amir bankaya yatırılır.
2. Amir banka ihracatcının ulkesindeki muhabirine talimat vererek mal bedeli tutarının ihracatcıya odenmesini ister.
3. Ihracatcı, ihracat karsılıgı alacagını muhabir bankadan kendi ulusal parası cinsinden tahsil ederek Doviz Alım Belgesi duzenler.
4. Ihracatcı, siparis edilen malı ithalatcıya gonderir.

Pesin odemelere iliskin transfer talepleri, talebi izleyen 5 gun icerisinde DSB-Doviz Satıs Belgesi duzenlenerek kapatılır. Ithalatcılar odemeyi izleyen 180 gun icerisinde GB-Gumruk Belgesi ve fatura aslını ibraz ederek kapatma talebinde bulunurlar.

3. VESAIK MUKABILI ODEME

Ithalatcının satın aldıgı mal bedelini o malı temsil eden belgeye dayanarak odemesidir.

1. Ithalatcı ve ihracatcı arasında bir satıs sozlesmesi yapılır.
2. Ihracatcı malların sevkini yapar.
3. Ihracatcı sevk belgesini kendi bankasına (amir banka) gonderir.
4. Amir banka, sevk belgelerini doviz mektubu ekinde muhabir bankaya gonderir.
5. Ithalatcı mal bedelini kendi bankasına, muhabir bankaya oder.
6. Muhabir banka sevk belgelerini ithalatcıya gonderir.

4. MAL MUKABILI ODEME

Ithalatcının satın aldıgı mal bedelini, malın ithalinden sonra odemesi seklinde yapılan bir ihracattır.

1. Ihracatcı malları sevk eder.
2. Ithalatcı gonderilen malları gumrukten ceker.
3. Ithalatcı mal bedelini bankaya yatırır.
4. Banka mal bedelini ihracatcıya transfer eder.

C. TESVIK BELGELI IHRACAT TESVIKLERI

1. VERGI RESIM VE HARC ISTISNASI

Ihracatın ve doviz kazandırıcı faaliyetlerin finansmanında kullanılmak kaydıyla:

• Merkez Bankası ve bankaların kullandıracakları krediler,
• Ihracatı Tesvik Belgesi kapsamında yapılacak ithalat, ihracat karsılıgı odenecek vergi iadeleri
• Ihracatla ilgili diger islemler, bu islemler nedeniyle duzenlenen kagıtlar, banka ve sigorta muameleleri vergisinden, damga vergisinden, diger vergi, resim ve harclar ile Hal Rusumu’ndan istisnadır. Vergi, resim ve harc istisnası icin duzenlenen ihracat tesvik belgeleri Merkez Bankası tarafından kapatılır.

2. GUMRUK MUAFIYETLI ITHALAT ICIN DOVIZ KULLANIMI

Firmalara, ihracatı tesvik belgeleri kapsamında ihracı taahhut edilen mallarla ilgili (kendilerinin ya da yan sanayinin ihtiyacı olan) hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemeleri ve isletme malzemeleri (yedek parca dahil) ile uretim konusu ile ilgili makina ve techizat (kullanılmıs olanlar dahil) ithali icin doviz kullandırılır. Tesvik belgesi kapsamı ithal ve ihrac konusu malın ozelligine gore Dıs Ticaret Sermaye Sirketleri, Sektorel Dıs Ticaret Sirketleri, imalatcı-ihracatcılara proje veya global bazda ihracatı tesvik belgesi duzenlenebilir.

Duzenlenen Tesvik Belgelerine istinaden kullandırılacak Doviz Oranları:

• Global veya proje bazında duzenlenen gumruk muafiyetine iliskin ihracatı tesvik belgelerinde %60, bu oran icinde kalmak kaydıyla isletme malzemeleri icin %5, imalatcı-ihracatcılara uretim konularıyla ilgili makina ve techizat ithali icin %10,
• Imalatcı-ihracatcıların monte edilmemis veya yedek parca olarak gerceklestirecekleri ihracat taahhutleri ile ilgili ithal taleplerinde, doviz kullanım oranı %50 olup degisiklige tabi tutulmadan gonderilecek parcaların tutarı, bu oranın %25’ini gecemez.

Gumruk muafiyetli ithalat icin duzenlenen ihracatı tesvik belgeleri, aracı banka ve Merkez Bankası subeleri aracılıgı ile Dıs Ticaret Mustesarlıgı’nca veya Mustesarlıgın belirleyecegi ilgili Ihracatcı Birlikleri Genel Sekreterligi’nce kapatılır.

3. GUMRUK VERGISI VE FON MUAFIYETI

Ihracatı Tesvik Belgesi kapsamında yapılacak ithalat gumruk vergisi ve fonlardan muaftır. Tesvik Belgesinde aksi belirtilmedikce gumruk vergisi ile fon bedelleri, teminata baglanarak ithalata izin verilir. Gumruk muafiyetli ithalatta sure 3 aydır. Teminat, ithal mevzuatı uyarınca, gumruk vergisi veya fon tutarında alınır.

4. GECICI KABUL REJIMI CERCEVESINDE ITHALAT

Gecici kabulde ithalat suresi, ihracatı tesvik belgesi ihrac suresi bitiminden 3 ay oncesine kadardır. Islenmek uzere gecici olarak ithal edilen esyanın mamul veya yarı mamul halde ihrac edilmesi halinde, ithalat sırasında alınan teminat (KDV ve diger alınan teminatlar) ilgili Gumruk Idaresi tarafından ihracatcıya gerceklesen ihracat oranında iade edilir.

5. IHRACAT DOVIZLERINDEN MAHSUP

Turk Parası Kıymetini Koruma Mevzuatı cercevesinde ihracat bedelinden ithalat bedeli mahsup edilebilmektedir. Mahsup islemleri ile ilgili doviz alım ve satım belgelerinin duzenlenmesinde islem tarihindeki doviz alıs kurları uygulanır. Ithalat bedellerine mahsup edilen dovizler ihracat taahhutlerine sayılır.

D. IHRACATA YONELIK DEVLET YARDIMLARI

Sanayi kuruluslarının arastırma, yeni urun ve uretim teknolojisi gelistirmesine yonelik projelerinin desteklenmesidir. Desteklenecek AR-GE faaliyetleri; Kavram gelistirme, teknolojik/teknik ve ekonomik yapılabilirlik etudu, gelistirme surecinde yer alan laboratuar calısmaları, tasarım ve cizim calısmaları, prototip uretimi, pilot tesis kurulması, deneme uretimi, patent ve lisans calısmaları, satıs sonrası sorun giderme hizmetlerini kapsar.

1. AR-GE FAALIYETLERININ PROJE BAZINDA DESTEKLENMESI

Proje bazında desteklenecek Ar-Ge faaliyetleri;

• Proje arastırma faaliyetleri kapsamında istihdam edilen teknik elemanların personel giderleri,
• Proje arastırma faaliyetlerinde kullanılan danısmanlık hizmet giderleri,
• Arastırma faaliyetlerinin yurutulmesinde kullanılan alet, techizat ve yazılım giderleri,
• Patent basvuru giderleri,
• Dogrudan Ar-Ge faaliyetleri ile ilgili malzeme alım giderleri bu kapsam icerisindedir.

Destekten yararlanacak projelerin Ar-Ge faaliyetlerine iliskin harcamalarının en cok %50’si (100.000 $), 3 yıla kadar bu destekten yararlanabilmektedir. Sermaye katılımı ile desteklenecek projelere saglanacak sermaye destegi azami 1.000.000 $ olup, bu sure 2 yıl ile sınırlıdır. TUBITAK tarafından uygun bulunan projeler desteklenmek uzere Dıs Ticaret Mustesarlıgının gorusune sunulmaktadır.

2. URUN GELISTIRME VE STRATEJIK ODAK KONULU PROJELERE SERMAYE DESTEGI

Ticari degeri olan yeni bir urun olusturma, mevcut urunlerin rekabet gucunun yukseltilmesi amacı ile uretim yontemi, sistemi ve tekniklerinin arastırılması ve gelistirilmesine yonelik Ar-Ge projeleri bu kapsama girmektedir.

Yukarıda belirlenen kriterler cercevesinde proje sunan bir kurulus Ar-Ge harcamalarının ve calısmalarını iceren bir program ve butce onerisi ile Turkiye Teknoloji Gelistirme Vakfı’na (TTGV) sunar. Vakıf tarafından desteklenmesine karar verilen ve DTM tarafından onaylanan projeler icin ilgili kurulusla vakıf arasında bir sozlesme yapılır. Bu sozlesme ile projenin Ar-Ge harcamalarının en fazla %50’si icin sermaye destegi saglanır.

Urun Gelistirme kapsamında sermaye katılımında bulunulan projeler icin destek suresi 2 yıl olup, saglanacak sermaye destegi 1.000.000 $ ile sınırlıdır. Stratejik Odak konulu projeler icin bu miktar, 100.000 $ ve 1 yıl sure ile sınırlıdır. Projenin basarılı olarak ticari uygulamaya gecmesi ile saglanan destekler geri odenir.

3. CEVRE MALIYETLERININ DESTEKLENMESI

Cevre koruma mevzuatlarından kaynaklanan maliyet artıslarının bir kısmının karsılanmasına yonelik faaliyetlerin desteklenmesi amacına yeniliktir. Bu kapsamda desteklenecek faaliyetler; firmaların urun ve ambalaj sonucları olumlu bulunan laboratuar test faturalarının, urun ve ambalajlara uluslararası cevre standardı uygunluk belgesi ve logosu alınması kaydıyla faturalandırılmıs harcamaların, 1.000 $ gecmemek uzere %50’si.

Cevre korumaya yonelik tesisleri bulunan Organize Sanayi Bolgelerinde, bu tesislerden yararlanan firmalar ile atık kontrolune yonelik kamu yonetimindeki ortak harcamalara iliskin katılımların, firma basına yıllık 2.000 $ gecmemek uzere faturalandırılmıs kısmının %25’i desteklenmektedir. Bu destekten yararlanmak uzere, harcama belgesi faturalarla birlikte ilgili Ihracatcı Birliklerine basvurulur.

4. PAZAR ARASTIRMASI DESTEGI

Dıs Ticaret Mustesarlıgı’nca belirlenen hedef pazarlarda urun ve firma tanıtımını gerceklestirmek uzere, tanıtım faaliyetleri ile ilgili “Yapılabilirlik Raporu” ile uyesi bulundukları Ihracatcı Birligi’ne basvurulması gerekmektedir.

Pazar arastırma desteginden Kucuk ve Orta Olcekli Firmalar (KOBI) aynı uretim konusunda faaliyet gosteren KOBI’lerin olusturdukları Sektorel Dıs Ticaret Sirketleri yararlanabilirler. Bu cercevede firma ve sirketlerce gerceklestirilecek harcamaların; firma temsilcilerinin 500 $’ı asmamak kosuluyla, ilgili ulkelere gidis donus ucak biletleri, tanıtım yapılacak ulkede, reklam yoluyla tanıtım faaliyetlerinde bulunuldugu donemin bir hafta oncesi ile soz konusu donemde gerceklestirilen ve 3.000 $’ı asmayan tanıtım harcamaları, soz konusu ulkelere THY ile gonderilen numunelerin 500 $’a kadar olan tasıma giderlerinin %50’si karsılanır.

5. YURTDISI OFIS-MAGAZA ISLETME VE TANITIM FAALIYETLERININ DESTEKLENMESI

Firmaların yurt dısında ofis-magaza acmaları ve isletmeleri halinde dogan isletme ve tanıtım giderlerinin bir kısmının karsılanmasına yonelik bir devlet destegidir.

• Yurtdısı ofis ve magaza acılmasında bir kereye mahsus olmak uzere, sabit varlıkların alımından dogacak masraflarının 5.000 $’ı gecmemek kaydıyla %10’u,
• Kira masraflarının yıllık 10.000 $’ı gecmemek uzere %50’si,
• Urun tanıtımına yonelik reklam giderlerinin yıllık 10.000 $’ı gecmemek uzere %20’si bu cercevede desteklenir. Firmalar, bu destekten en cok 2 yıl sure ile yararlandırılır.

Bu cercevede yapılacak harcamaların belgelendirilmis olması ve ilgili ulke ticaret Musavirliklerine teyit ettirilmesi gerekmektedir.

6. YURTDISINDA DUZENLENEN FUAR VE SERGILERE KATILIMIN DESTEKLENMESI

Ihrac urunlerimizin yırt dısında tanıtımı amacıyla duzenlenen fuar ve sergilere, organizator firmaların organizasyonunda katılan imalatcı-ihracatcı firmalar ile bu fuarlara bireysel olarak katılan imalatcı-ihracatcı firmaların katılım giderlerinin bir kısmının karsılanması amacıyla saglanan bir devlet destegidir. Bu destekten yararlandırılacak Dıs Ticaret Sermaye Sirketleri ile Sektorel Dıs Ticaret Sirketleri icin imalatcı olma sartı aranmaz. Bir firmaya aynı fuar icin 3 defadan fazla destek verilmez. Desteklenecek fuarlar DTM tarafından belirlenir.

• Milli Duzeyde Katılımlarda Istirakci Firmaların Desteklenmesi; fuarlara katılacak firmalar organizator firmaya metrekare uzerinden odeyecekleri katılım ucretinin, 30 metrekareyi gecmemesi ve odenecek miktarın firma basına 5.000 $’ı gecmemek uzere %40’ı karıslanır.
• Bireysel Katılımlarda Firmaların Desteklenmesi; Yurtdısı fuarlara bireysel katılımlarda devlet destegi, yer kirasının tamamını, nakliyenin % 50’sini geri odenmesi seklindekarsılanır.

Yukarıda belirtilen giderlerle ilgili olarak odenecek miktarlar, firma basına 6.000 $’ı asamaz.

7. ULUSLARARASI NITELIKTEKI YURTICI IHTISAS FUARLARININ DESTELENMESI

Uluslararası nitelikteki ihtisas fuarlarının dıs tanıtımının saglanması, uluslararası duzeyde katılım arttırılması amacıyla, DTM tarafından belirlenen yerli organizatorlerin fuar oncesinde ve fuar suresince gerceklestirecekleri promosyon giderleri, muhtemel onemli yabancı alıcıların yol giderleri, duzenlenecek toplantı giderlerinin %50’sinin karsılanmasına yonelik bir Devlet destegidir.

8. KOSGEB YURTDISI FUAR DESTEGI

KOSGEB, KOS isletmelerinin yeni pazarlar bulması ve ihracat imkanlarını arttırması amacıyla, KOS isletmelerinin uluslararası fuarlara katılımlarında %50’ye kadar fuar ve ulasım destegi saglamaktadır.

E. IHRACAT FINANSMAN KREDILERI

1. SEVK ONCESI IHRACAT KREDILERI

Ihracata yonelik mal ve hizmet ureten sanayilerin imalat asamasından baslanarak desteklenmesi amacıyla, 1-200 arasında isci calıstıran imalatcı, ihracatcılara firmalara ticari bankalar aracılıgı ile kullandırılan kısa vadeli kredidir.

Kredinin limiti; taahhut edilen FOB ihracat tutarının %50’si ve en cok 300 Milyar Turk Lirasıdır.

Kredinin Vadesi; sevk oncesi ihracat kredisi icin azami 120 gun, sevk oncesi KOBI ihracat kredileri icin azami 180 gundur.

Kredinin yıllık faizi; 30 gun icin (%50), 30-60 gun icin (%57), 60-90 gun icin (%55-57), 90-180 gun icin (%59-63) + %3 aracı banka komisyonu olarak uygulanır.

2. KUCUK VE ORTA OLCEKLI ISLETMELER (KOBI) IHRACAT KREDISI

1-150 isci calıstıran kucuk ve orta olcekli imalatcı ve ihracatcı firmaların sevk oncesi ve sonrası finansman ihtiyacı icin HALK BANKASI ve VAKIFBANK aracılıgı ile kullandırılan bir kredi programıdır.

Kredi, en cok 9 ay sureli kullandırılmaktadır. Kredilendirme oranı FOB ihracat taahhudunun %100’udur. (Merkez Bankası doviz alıs kuru karsılıgı TL olarak). Kredinin limiti, 20 Milyar TL olup, faiz oranı, %50+%3 aracı banka komisyonu olarak uygulanır.

3. KOBI DOVIZ KREDISI

1-150 isci calıstıran kucuk ve orta boy isletmelerin imalatcı ve imalatcı ve ihracatcı firmaların ihracat faaliyetleri ile ilgili finansman ihtiyacları icin kullandırılmaktadır.

• Kredinin limit; 1 Milyon $ olup, kredilendirme oranı;
• 3-4 ay vadeli islemlerde %100,
• 6-9 ay vadeli islemlerde %75,

Faiz oranları;

• 3-4 ay vadeli islemlerde Libor-2,
• 6-9 ay vadeli islemlerde Libor-1 olarak uygulanmaktadır.

4. DIS TICARET SIRKETLERI KREDISI PROGRAMI

Dıs Ticaret Sermaye Sirketleri (DTSS) ve Sektorel dıs Ticaret Sirketleri’nin (SDTS) ihracat faaliyetlerinin finansman gereksinimlerini karsılamayı amaclayan, Kısa Vadeli Senet Reeskont Kredisi (KVSRK) veya Kısa Vadeli Doviz Kredisi (KVDK) programları uygulanmaktadır.

Kısa Vadeli Senet Reeskont Kredileri icin vade 90 gun olup, faiz oranı Merkez bankasının kısa vadeli senet, senet reeskont islemlerine uyguladıgı iskonto oranıdır. Kullanılacak krediler icin Ihracat Kredi Sigortası yaptırılması durumunda, faiz oranı 2 puan dusurulur.

Kısa Vadeli Doviz Kredilerinin vadesi 270 gun olup, faiz oranı, doviz kredilerinde uygulanacak faiz oranı 3-4 ay vadeli Doviz Kredilerinde Libor-2, 6 ay vadeli islemlerde Libor-1, 9 ay vadeli kredilere Libor faizi uygulanır.

5. PERFORMANS DOVIZ KREDISI

Bu kredi programından, Imalatcı Ihracatcı Firmalar, Dıs Ticaret Sermaye Sirketleri, Sektorel Dıs Ticaret Sirketleri, Ihracatlarını ihracatcı firmalar aracılıgı ile gerceklestiren imalatcı firmalar, ihracata hazırlık asamasında desteklenmek uzere yararlandırılmaktadır.

Krediden yararlanabilmek icin, son 12 aylık donemde 250.000 $ ve uzeri ihracatın gerceklestirilmis olması kosulu aranır. (Tekstil, deri, konfeksiyon, ayakkabı, saraciye sektorlerinde 100 bin dolardır).

Kredi limiti 10 milyon Dolardır. Kredilendirme oranı; tum sektorler icin %50 olarak uygulanır. Kredinin vadesi 120 gun olup, krediye uygulanan faiz oranları;

30 gune kadar vadeli islemlerde Libor/Fibor (-0.5), 30-60 gun vadeli islemlerde Libor/Fibor (-0.5), 60-90 gun vadeli kredilerde Libor/Fibor (-0.25), 90-120 gun vadeli islemler icin Libor/Fibor faizi uygulanmaktadır.

6. ISLAM KALKINMA BANKASI ORTA VADELI TICARET FINANSMAN FONU

Bu kredi programı, Islam Konferansı Teskilatı uyesi ulkeler arasındaki ticaretin finansmanına yoneliktir. Kredi programından yararlanabilmek icin, ihrac edilecek urunun yerli katkı oranının en az %50 olması gerekmektedir. Ihracatcı firmalar, ihracat bedelinin en cok %80’i oranında kredilendirilebilmektedir. Kredinin vadesi; ihrac edilecek urun cinsine gore 6 ay ile 5 yıl arasında degismektedir.

F. BAZI FINANSMAN ARACLARI

1. FINANSAL KIRALAMA (LEASING)

Finansal Kiralama; isletmelerin faaliyetlerini surdurebilmek ve yatırımlarını gerceklestirebilmek icin gereksinim duydukları yatırım mallarının satın alınması erine, belli donemlerde odemelerde bulunmak uzere bir finansal kiralama sirketi tarafından belli bir sure ve ucretle kullandırılmasıdır.

Leasing sisteminin isleyisi;

1) Yatırımcı, 2) Leasing Sirketi, 3) Uretici-satıcı isletme olmak uzere 3 taraf bulunur.

Yatırımcı kiralamak istedigi malı secerek, satn alınması icin leasing sirketi ile bir leasing sozlesmesi imzalar. Leasing sirketi kiralanacak varlıgı, satın alarak yatırımcıya teslim eder. Yatırımcı kiralama bedellerini sozlesmede ongorulen belli donemlerde, malı kiralayan leasing sirketine oder.

Leasing’in avantajları;

• Yatırım projesinin tumu bu yolla finanse edilebildigi gibi, yatırım malının satın alma bedeli dısında kalan nakliye, vergi, montaj giderleri gibi maliyete yansıyan masraflarda bu kapsamda karsılanabilir.
• Leasing yolu ile yatırım, ozkaynaklardan fon ayrılmadan %100 finansman kullanılarak gerceklestirilebilir.
• Leasing (kiralama) bir kredi degildir. Bu nedenle bilanconun pasifinde yer almadıgından borc/ozkaynak oranını etkilemez.
• KDV avantajı saglayarak maliyetleri azaltır.
• Leasing isleminden dogan anapara ve faizlerden olusan tum borc yuku kar/zarar hesabında masraf olarak gosterilebilir.

FINANSAL KIRALAMA (Leasing) TURLERI;

• Yurtici Kiralama: Yatırım malının yurt icinden veya yurt dısından, kiralayan tarafından satın alınarak yatırımcıya kiralanmasıdır.
• Uluslararası Kiralama: Yurt dısında faaliyet gosteren bir leasing firması aracılıgı ile yurt dısında faaliyet gosteren bir kiralama sirketi tarafından yapılan bir leasing islemidir.
• Satısa Yardımcı Kiralama: Pazar payını artırmak uzere musterilerine yeni bir finansman alternatifi sunmak isteyen satıcı ve ureticilere yonelik bir leasing islemidir.
• Satıs ve Geri Kiralama: Leasing kurulusları, nakit sıkıntısı duyulan bazı hallerde firmanın yatırım mallarından birini satın alarak karsılıgını nakit olarak oder. Leasing sirketi, bu yatırım malını yeni bir kira sozlesmesi yeniden kiracıya kullandırır.

2. FACTORING (Alacagın Devri ve Satımı)

Factoring, musteri alacaklarının factoring sirketi tarafından bedeli pesin odenerek devir alınmasıdır. Factoring, ihracatcı firmaların (30 –180 gun vadeli) satıslarında kullandıkları bir finansman bicimidir. Bu yontemle satıcı lehine akreditif acma zorunlulugu kaldırılarak, alıcı maliyetleri dusurulerek satıs hacmi artırılmaktadır.

Uluslararası Factoring Sisteminin Islemi;

1- Ihracatcı, 2- Ihracatcı Factoring Sirketi, 3- Muhabir Factoring Sirketi, 4- Ithalatcı olmak uzere cok taraflı bir islemdir.

• Ithalatcı ve ihracatcı arasındaki bir sozlesme ile yapılır. Bu sozlesme cercevesinde ihracat yapılacak ulke ve ithalatcı firma adı factoring sirketine bildirilir. Factoring kurumu yurt dısındaki muhabir factoru aracılıgı ile alıcı firma istihbaratı yapar. Factoring kurulusu bu ihracatı risksiz buldugu taktirde ihracatı kabul ettigini ihracatcı firmaya isin kabulunu bildirerek, ihracatcı firmanın alacaklarını garanti eder.
• Ihracatcı, ihracat karsılıgında mal tesliminden dogan alacagını kendi factoring sirketine satarak temlik eder. Sozlesmenin imzalanması ile birlikte fatura tutarının %80-90’ını avans olarak cekme hakkı dogar.
• Ihracatcı factoring sirketi bu alacagını, ithalatcının ulkesindeki kendi muhabir factoring kurumuna satar. Musteri (ithalatcı) odemelerini muhabir kurulus aracılıgı ile yapar.
• Malın tesliminden sonra ihracatcı avansın geri kalanını vadesinden en gec 180 gun icerisinde alır.

Factoring’in avantajları;

Musteriler hakkında bilgi edinme imkanı, sorunlu alacaklardan kaynaklanan zararlara karsı korunma imkanı, mal uretme ve satma imkanlarının artırılması imkanları, teyit edilmis alacakların %90’a varan oranda pesin odenebilme imkanı, duzenli nakit akısı ve likidite imkanı, kredi tahsilat ve muhasebe imkanları sınırlı sirketlere bu hizmetlerin sunulması gibi avantajları icerir. Factoring isleminin maliyeti, kredi ve piyasa arastırmaları, alacak kayıtlarının tutulması, tahsilat ve kredi risklerinin ustlenilmesi karsılıgında satıslar uzerinden %0.5 – 2.5 arasında degisen komisyon vadesinden once cekilen avansa iliskin faiz tutarı factoring maliyetlerini olusturur.

Kaynak: KOBINET